Ιωάννης Δ. Φαρσαρώτας

Σεμινάρια - Εκπαίδευση - Ερευνα

 σε Νομικά, Τραπεζικά, Χρηματοοικονομικά Ζητήματα.
 

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ

ΑΡΙΣΤΕΑ ΣΙΝΑΝΙΩΤΗ - ΜΑΡΟΥΔΗ                                                                ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΦΑΡΣΑΡΩΤΑΣ

Καθηγήτρια Εμπορικού Δικαίου                                                                         Οικονομολόγος - Νομικός

Πανεπιστημίου Πειραιά      

 

 

 

 

 

 

 

 

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ

 

 

 

 

Πρόλογος

Λάμπρου Κοτσίρη

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΝΤ. Ν. ΣΑΚΚΟΥΛΑ

ΑΘΗΝΑ - ΚΟΜΟΤΗΝΗ 2005

 


 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

There are now more than a billion pages on the World Wide Web, all loosely tied together by seven billion annotated links... which is at least one link for every person on the planet.

Each day, more than a million pages are added        For the first

time in history, people everywhere have access to the thoughts, products, and writing of a large-and growing-percentage of the earth's population.

-Michael Specter, "Postcard from Silicon Valley", The New Yorker, Spring 2000

 

Η εκρηκτική εξάπλωση του εμπορικού δικαίου τις τελευταίες δε­καετίες προκάλεσε ανάλογη θεωρητική ενασχόληση με συγγράμματα και μελέτες. Την ιδιαιτερότητα του τραπεζικού δικαίου και των τρα­πεζικών συναλλαγών, τόσο από άποψη νομική όσο και από οικο­νομική ιδίως στη σημερινή εποχή της οικουμενικοποίησης, επιτείνει η συνεχώς εξελισσόμενη τεχνολογία που βρίσκει στο τραπεζικό ιδίως δίκαιο το πλέον πρόσφορο έδαφος εφαρμοσμένου τεχνολογικού «ηλε­κτρονικού δικαίου». Η υπεραπλουστευμένη νομική έννοια του δα­νείου του άρθρου 807 ΑΚ, ως κύρια δραστηριότητα των τραπεζών, ά­φησε ανοικτές διόδους αυτοανάπτυξης του τραπεζικού δικαίου και των συναλλαγών του ιδίως πρόσφατα στο πλαίσιο της ηλεκτρονικής πρακτικής.

Δύο σώματα δικαίου, το τραπεζικό και του ηλεκτρονικού εμπορίου, με τις ιδιορρυθμίες, διαστάσεις και κινδύνους συγχρόνως που έχει το καθένα για τους καταναλωτές, έστω προσεκτικούς και πληροφορημέ­νους, στην ένωση τους και το συνδυασμό τους δημιουργούν δυσχερή νομικά ζητήματα, προκαλούν νεογενείς προβληματισμούς και επιβάλ­λουν αντίστοιχα επαγρύπνηση ενός γνωστικού αλλά ειδήμονα νομοθέτη για τη λειτουργικότητα και αποτελεσματικότητα αυτού του συν­δυασμού με ταυτόχρονη προστασία του πελάτη, του καταναλωτή από το νέο δίκαιο της ηλεκτρονικής τραπεζικής.

Το νέο έργο της καθηγήτριας κ. Αριστέας Σινανιώτη και του κ. Ιω­άννη Φαρσαρώτα ανταποκρίνεται απόλυτα στο αίτημα της επιστήμης και της πράξης για μια συστηματοποιημένη, συνολική παρουσίαση της άλλως διεσπαρμένης ύλης της τραπεζικής ηλεκτρονικής και ανάλυση των επιμέρους μορφών, κατηγοριών και ειδών της, κατά τρόπο επι­στημονικά άρτιο. Ενόψει της σημασίας που έχει πλέον η τραπεζική δραστηριότητα σε εθνικό, κοινοτικό καθώς και σε διεθνές επίπεδο, ι­δίως για τη θεμελιώδη ελευθερία κυκλοφορίας κεφαλαίων αλλά και για την-ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών και της οικονομίας καθόλου, η αποκάλυψη των «μυστικών» του συνδυασμού τραπεζικού δικαίου και δικαίου ηλεκτρονικού εμπορίου, ποσοτικά και ποιοτικά, που γίνεται με το παρόν σύγγραμμα, είναι καθόλα ευπρόσδεκτη και άξια ιδιαίτε­ρης προσοχής.

 

Λάμπρος Κοτσίρης Καθηγητής Πανεπιστημίου


 

 

 


 

 

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η παροχή τραπεζικών υπηρεσιών μέσω του διαδικτύου έχει λάβει κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών σημαντικές διαστάσεις. To e-banking, η εξ αποστάσεως δηλαδή διεξαγωγή παραδοσιακών και και­νοτομικών τραπεζικών εργασιών με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων, προκάλεσε αναμφισβήτητα επανάσταση στην καθημερινότητα των συ­ναλλασσομένων με τους τραπεζικούς κολοσσούς. Η εξάπλωση του η­λεκτρονικού εμπορίου και το συνεχώς αυξανόμενο surfing στο inter­net είναι φαινόμενο της νέας εποχής, η οποία αλλάζει τις συναλλακτι­κές και επικοινωνιακές συνήθειες. Οι σύγχρονες λεωφόροι των πλη­ροφοριών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και συνακόλουθα η κοινωνία της πληροφορίας οδηγούν σε νέες κοινωνικές, πολιτισμικές και οικο­νομικές προκλήσεις.

Η ιστορία της ηλεκτρονικής τραπεζικής, συγκρινόμενη με τις υπό­λοιπες εφαρμογές του ηλεκτρονικού εμπορίου, είναι σχετικά μεγάλη. Οι πρώτες μορφές της εμφανίστηκαν στη δεκαετία του '80, καλύπτο­ντας τη διατραπεζική επικοινωνία με τη χρήση του δικτύου SWIFT και των αντίστοιχων μηνυμάτων. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 πραγ­ματοποιήθηκαν οι πρώτες εφαρμογές financial EDI, που επιτρέπουν επικοινωνία αφενός ανάμεσα στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και α­φετέρου μεταξύ των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρή­σεων για τη διευκόλυνση του εμπορίου. Στη συνέχεια οι ελληνικές τράπεζες σε επίπεδο ηλεκτρονικής τραπεζικής εξακολούθησαν να κά­νουν ολοένα και περισσότερα βήματα και να προσφέρουν στους πε­λάτες τους πολλαπλές υπηρεσίες.

Η ηλεκτρονική τραπεζική, η οποία στη χώρα μας εξελίσσεται δυ­ναμικά τα τελευταία χρόνια, συνιστά προ πολλού πραγματικότητα σε διεθνές επίπεδο. Οι μεγάλες τράπεζες προτιμούν να ενσωματώνουν τις υπηρεσίες μέσω διαδικτύου στο υφιστάμενο σύστημα διανομής προϊόντων και υπηρεσιών, όπως στο δίκτυο καταστημάτων και στην τηλεφωνική τραπεζική. Άλλα πάλι χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δη­μιουργούν ξεχωριστές, ανεξάρτητες ηλεκτρονικές τράπεζες, που πα­ρέχουν τις υπηρεσίες τους μόνο μέσω του διαδικτύου, τις καλούμενες «internet-only banks». Ηλεκτρονικές τράπεζες ή virtual banks δη­μιουργούνται και εκτός του κλάδου των χρηματοοικονομικών υπηρε­σιών από εταιρίες πληροφορικής, ασφαλιστικές και άλλες. Ένα ευρύ­τερο φάσμα ηλεκτρονικών υπηρεσιών περιλαμβάνει και το Virtual Financial Supermarket, που αφορά στην προσφορά προϊόντων και υ­πηρεσιών on line, τα οποία εμπλουτίζονται από προϊόντα τρίτων.

Με πρόθεση λοιπόν τη μεγιστοποίηση των κερδών και την ελαχι­στοποίηση του κόστους των παρεχομένων υπηρεσιών πολλές τράπεζες χρησιμοποιούν το internet αφενός ως μέσο προώθησης των υπηρεσιών και αφετέρου για την άμεση πώληση των προϊόντων τους. Το διαδίκτυο εξάλλου παρέχει στις τράπεζες τη δυνατότητα να παράγουν τμή­μα της ποσότητας του μέσου πληρωμών που καλείται «ηλεκτρονικό χρήμα». Η χρήση από τις τράπεζες των εφαρμογών του παγκόσμιου ι­στού τις έχει οδηγήσει στο να υποκαταστήσουν σταδιακά το internet τόσο στους παραδοσιακούς διαύλους επικοινωνίας με τους πελάτες ό­σο και στα παραδοσιακά δίκτυα διάθεσης των υπηρεσιών τους. Έτσι αναπτύσσουν την επιχειρηματικότητα τους σε δυο κύριους άξονες, α­φενός τράπεζα προς τράπεζα και αφετέρου τράπεζα προς καταναλω­τή. Βασική βέβαια προϋπόθεση της ανάπτυξης του e-banking είναι η εδραίωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στη χρήση νέων τεχνο­λογιών, εμπιστοσύνη που εξασφαλίζει κυρίως η θέσπιση ενός ολοκλη­ρωμένου θεσμικού πλαισίου, το οποίο είναι προσαρμοσμένο στις ανά­γκες και ιδιαιτερότητες των νέων τεχνολογιών.

Στο παρόν βιβλίο εξετάζονται τα ιδιαίτερα νομοθετήματα, τα ο­ποία έχει στο νομικό του οπλοστάσιο ο κοινοτικός και ο εθνικός νο­μοθέτης για την τήρηση της ισορροπίας μεταξύ ελευθερίας και ασφά­λειας των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Σε παγκόσμιο εξάλλου επίπεδο αναμένονται τα αποτελέσματα από τις συνομιλίες, που διεξάγονται στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ και της UNCITRAL (Επιτροπής των Ηνωμέ­νων Εθνών για το Διεθνές Εμπορικό Δίκαιο).

Η επιστημονική μου αυτή προσπάθεια, όπως και οι προηγούμενες, οφείλει πολλά στον πνευματικό χώρο των Νομικών Σχολών του Πανεπιστημίου Αθηνών και Μονάχου και στην αμέριστη συμπαράσταση της οικογένειας μου.

Για τις χρήσιμες ανταλλαγές απόψεων ευχαριστώ εγκάρδια τη μη­τέρα μου κ. Καίτη Σινανιώτη, Διευθύντρια της Ιονικής Τράπεζας.

Θερμές ευχαριστίες ανήκουν στον Καθηγητή κ. Λάμπρο Κοτσίρη καθώς και σε όσους συναδέλφους των Πανεπιστημίων Αθηνών, Πει­ραιώς και Θεσσαλονίκης με επιστημονικές συζητήσεις και επισημάν­σεις με ενεθάρρυναν στην πορεία της συγγραφής του βιβλίου. Επιθυ­μώ επίσης να ευχαριστήσω τον κ. Ιωάννη Φαρσαρώτα, Τμηματάρχη, ανώτερο στέλεχος της Τράπεζας της Ελλάδος και συνεργάτη στο επι­στημονικό μου έργο.

Τους δικηγόρους κ.κ. Ιωάννη Πιτσιρίκο και Κυριάκο Διαμαντό­πουλο, την ασκούμενη δικηγόρο κ. Παναγιώτα Φασλή και τις φοιτή­τριες της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ.κ. Στέλλα Σακελλάρη και Χριστίνα Τσουτσουλιανούδη ευχαριστώ για την επι­μέλεια του βιβλίου και τη συνδρομή στην αντιμετώπιση θεμάτων τε­χνικής φύσεως.

Τέλος, αφιερώνω την επιστημονική μου αυτή προσπάθεια στον σύ­ζυγο μου Γιάννη Μαρούδη, Λειτουργό της Θέμιδας, καθώς και στα παιδιά μου, Τένη και Στεφανία, ... μικρό αντιστάθμισμα για τις ώρες που δεν τους αφιέρωσα.

 

Αριστέα Κ. Σινανιώτη 14 Μαρτίου 2005


 

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

 

Η.Υ, διαδίκτυο, κλειστά τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, e - επιχειρείν, ηλεκτρονικό εμπόριο, μορφές ηλεκτρονικής τραπεζικής σε διατραπε­ζικό επίπεδο και e - banking, έννοιες που συνιστούν τη δομή του βι­βλίου και λειτουργούν ως ένα ανεστραμμένο τρίγωνο, όπου από το γενικότερο συγκλίνουμε προς το ειδικότερο, εναλλάσσονται αρμονικά στις σελίδες του βιβλίου με σκοπό ο αναγνώστης να προσεγγίσει τη νέα τεχνολογική νομική και συναλλακτική πραγματικότητα και τελικά να διεισδύσει με κριτική διάθεση στο κόσμο των καθημερινών συναλ­λαγών των διαφόρων μορφών της ηλεκτρονικής τραπεζικής.

Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα χρησιμοποιούν τις δυνατότητες αφ' ενός μεν του διαδικτύου αφ' ετέρου δε των κλειστών - αποκλειστικών τηλεπικοινωνιακών δικτύων προκειμένου να πραγματοποιήσουν συ­ναλλαγές μεταξύ τους αλλά και με το ευρύ καταναλωτικό κοινό.

Η παγκοσμιοποίηση των αγορών Χρήματος και Κεφαλαίου, έχει αναγάγει σε μονόδρομο για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, αφ' ενός μεν την ασφάλεια δικαίου, αφ' ετέρου δε την ταχύτητα, την ασφάλεια των συναλλαγών και τη μείωση των διαφόρων μορφών κόστους στις διασυνοριακές ηλεκτρονικές πληρωμές. Το ηλεκτρονικό δίκαιο απο­κτά πρωτόγνωρη δυναμική υπόσταση, καθώς η εγχώρια νομοθεσία καλείται να προσαρμοσθεί, σε πολλές περιπτώσεις με καθυστέρηση, σε Ευρωπαϊκές Οδηγίες. Κορυφαίες επόμενες προκλήσεις για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αποτελούν η υιοθέτηση και εφαρμογή των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης, από πλευράς δε τραπεζικού δικαίου και τραπεζικής εποπτείας η συμφωνία της Βασιλείας 2, ο διάλογος για την ενιαία εποπτεία στο τραπεζικό και χρηματιστηριακό χώρο και η εποπτεία των Χρηματοοικονομικών Ομίλων (Financial Conglomerates).

Ηλεκτρονική Τραπεζική χωρίς Κεντρική Τράπεζα δεν μπορεί να υπάρχει, η Τράπεζα της Ελλάδος στη χώρα μας με τη βούληση τη Πολιτείας έχει ένα πολύ σημαντικό θεσμικό, ρυθμιστικό και λειτουρ­γικό ρόλο στο σύστημα. Εξ άλλου εποικοδομητικό ρόλο στην εξέλιξη των θεσμών, στην προστασία των συναλλασσομένων και τη λειτουργία του συστήματος διαδραματίζει η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών, αμφο­τέρων ο ρόλος ξετυλίγεται στις σελίδες ενός μέρους του βιβλίου.

Ευχαριστώ θερμά, όσους συναδέλφους από την Τράπεζα της Ελ­λάδος, την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών, τις εμπορικές τράπεζες και το Forex Club Hellas και είναι πολλοί, που με βοήθησαν ποικιλοτρό­πως στην υλοποίηση αυτού του επιστημονικού έργου.

Εξ άλλου από τη θέση αυτή επιθυμώ να ευχαριστήσω τον καθηγητή κ. Λάμπρο Κοτσίρη για τον πρόλογο του βιβλίου, την καθηγήτρια κ. Αριστέα Σινανιώτη - Μαρούδη για τη δημιουργική συνεργασία (παρά τις όποιες διαφωνίες μας για τη γλώσσα του βιβλίου, όπου κυριάρχησε η άποψη της για εφαρμογή της σύγχρονης γλώσσας, καθώς προσωπι­κά συνεχίζω να γράφω στην παλιά, καλή Ελληνική γλώσσα, χωρίς α­κρότητες).

Θερμές ευχαριστίες στη σύζυγο μου κ. Μαρία Φιλιππάτου - Φαρσαρώτα στους δικηγόρους κ.κ Δημήτριο Τζούβαλη, Γιάννη Πιτσιρίκο, στην κ. Καίτη Σινανιώτη, στον υποδιευθυντή της Τράπεζας της Ελλά­δος κ. Ηλία Σκαφιδά, στην ασκούμενη δικηγόρο κ. Γιώτα Φασλή, τη γραμματέα κ. Αντριάνα Βρεττού - Κοντού για την από όλους με δια­φορετικό τρόπο συνεισφορά και ηθική, πρακτική υποστήριξη που πα­ρείχαν τους ατέλειωτους μήνες δουλειάς της υλοποίησης αυτού του βι­βλίου.

Αφιερώνω την προσπάθεια μου αυτή στη σύντροφο μου Μαρία, στους γιους μας Δημήτρη, Γεράσιμο, στους γονείς μας και τα αδέλφια μας.

 

13 Μαρτίου 2005 Ιωάννης Δ. Φαρσαρώτας


 

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

 

Πρόλογοι...................................................................................      7

Λίγα λόγια για το βιβλίο...........................................................    13

Συντομογραφίες........................................................................    31

α/ Ελληνικές..............................................................................    31

β/Αλλοδαπές..............................................................................    35

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ......................................................................    39

α/ Ελληνική...............................................................................    39

β/ Ξενόγλωσση..........................................................................    53

γ/ Ηλεκτρονικές Διευθύνσεις (Web-Sites)..............................    58

δ/Αρθρογραφία.........................................................................    60

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ι.     Εισαγωγή............................................................................    63

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΛΕΥΤΕΡΟ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

Ι.     Έννοια του ηλεκτρονικού εμπορίου................................    75

1.     Βασικές κατηγορίες του ηλεκτρονικού εμπορίου.................    77

2.     Η Οδηγία της ΕΕ για το ηλεκτρονικό εμπόριο και η σχετική

     πράξη προσαρμογής (πδ 131/2003)......................................    79

3.     Ηλεκτρονικές συμβάσεις......................................................    85

4.     Ευθύνη των μεσαζόντων παροχής υπηρεσιών........................ 91

5.     Λοιπές διατάξεις...................................................................    94

II.   Ηλεκτρονική κατάρτιση συμβάσεων...............................    95

1.     Γενικά.................................... :..............................................    95

2.     Κατάρτιση κατά τις γενικές διατάξεις του ΑΚ

            και τήρηση τύπου                                                               96

2.1  Κατάρτιση …………………………………………………..96

2.2  Ο απαιτούμενος για την έγκυρη κατάρτιση

      των συμβάσεων τύπος............................................................ 98

3.     Το ζήτημα της ηλεκτρονικής κατάρτισης σύμβασης

     υπό το πρίσμα της Οδηγίας 1999/93/ΕΟΚ και της

     σχετικής πράξης προσαρμογής (πδ 150/2001) ……………..  99

3.1.   Η Οδηγία 1999/93/ΕΚ για τις ηλεκτρονικές υπογραφές... 100

3.2.   Το πδ 150/2001: Κατάρτιση συμβάσεων

        με ηλεκτρονική υπογραφή................................................. 103

 

III.   Τα Κρυπτογραφικά συστήματα.

Ειδικότερα η «ψηφιακή» ως μορφή

«ηλεκτρονικής» υπογραφής....................................................... 108

1.    Κρυπτογραφικά συστήματα.................................................. 108

2.    Ψηφιακή υπογραφή............................................................... 109

 

IV.   Ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων (EDI)..................... 114

V.      Domain names.................................................................... 117

 

1.    Νομοθετικό πλαίσιο............................................................. 117

2.    Νομική φύση και προστασία του ονόματος χώρου.............. 120

 

VI.  Προστασία του καταναλωτή στο διαδίκτυο................... 123

1.     Εφαρμογή των διατάξεων του δικαίου της πώλησης........... 123

2.     Συμβάσεις προσχώρησης και 

     Γενικοί  Όροι  Συναλλαγών (ΓΟΣ)....................................... 124

3.     Η Οδηγία 97/7/ΕΚ για τις συμβάσεις από απόσταση………125

4.     Διαφήμιση στο διαδίκτυο..................................................... .127

 

I.         Διεθνής δικαιοδοσία και ζητήματα

       ιδιωτικού διεθνούς δικαίου.. ………………………….   128

1.    Γενικά.................................................................................... 128

2.    Διεθνής δικαιοδοσία............................................................. 129

2.1.Διεθνής δικαιοδοσία σε ενοχές από συμβάσεις...... 129

2.2.Διεθνής δικαιοδοσία σε ενοχές από αδικοπραξίες.. 131

3. Εφαρμοστέο δίκαιο................................................................ 132

3.1.Εφαρμοστέο δίκαιο σε ενοχές από

καταναλωτικές συμβάσεις............................................. 132

3.2.Εφαρμοστέο δίκαιο σε ενοχές από αδικοπραξίες.... 134

α)   Η ισχύουσα νομοθετική ρύθμιση............................ 134

β)   Η νομοθετική λύση της Πρότασης Κανονισμού για το

εφαρμοστέο δίκαιο στις εξωσυμβατικές ενοχές............ 135

 

VIII.Συμπέρασμα..................................................................... 136

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ -

ΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ TOY INTERNET -

BANKING

Ι. Γενικά.................................................................................... 137

II.     ΙΙ. Έννοια και ιστορική αναδρομή του e-banking........... 138

III.  Τραπεζικές και χρηματιστηριακές υπηρεσίες

IV.   παρεχόμενες από την ηλεκτρονική τραπεζική................ 140

V.      Πλεονεκτήματα ηλεκτρονικής τραπεζικής..................... 142

VI.   Εναλλακτικά δίκτυα διανομής......................................... 142

VII.           Το νέο περιβάλλον........................................................ 143

1.     Αλλαγή οργανωτικής δομής................................................. 144

2.     Καινούρια τεχνολογία, νέα προϊόντα σε διεθνή κλίμακα..... 144

2.1.   Πρόσβαση από το κινητό τηλέφωνο (Mobile Banking)... ..145

2.2.   Phone Banking..................................................................... 145

VII. Ασφάλεια.......................................................................... 146

1.    Γενικά.................................................................................... 146

2.    Ψηφιακά Πιστοποιητικά........................................................ 149

3.    Ψηφιακή Υπογραφή.............................................................. 150

4.    Κρυπτογράφηση και SSL...................................................... 150

5.    Κωδικοί Πρόσβασης και Smart Cards.................................. 150

VIII.Το νομοθετικό πλαίσιο του internet banking.................   151

1.1.   Τραπεζική νομοθεσία.........................................................   152

1.2.   Πληρωμές μέσω internet banking........................................   155

2.   Αυτορρύθμιση....................................................................... 156


 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Ι.     Στόχοι και πηγές............................................................... 157

Π.   Διατάξεις σχετικές με την ελεύθερη εγκατάσταση

και την ελεύ­θερη παροχή υπηρεσιών..................................... 159

III. Προληπτική εποπτεία........................................................ 161

1.     Αρμοδιότητα ελέγχου από το κράτος μέλος καταγωγής...... 161

2.     Αρμοδιότητες του κράτους μέλους υποδοχής...................... 162

3.     Συνεργασία στον τομέα της εποπτείας................................. 162

4. Επιτόπια εξακρίβωση των υποκαταστημάτων που βρίσκονται

σε άλλο κράτος μέλος............................................................... 163

5.     Ανταλλαγή πληροφοριών και επαγγελματικό απόρρητο...... 163

6.     Τεχνικά μέσα της προληπτικής εποπτείας

(Ίδια κεφάλαια, συντελεστής φερεγγυότητας,

χρηματοδοτικά ανοίγματα)......................................................... 164

IV.   Ηλεκτρονικές πληρωμές................................................... 168

V.      Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληρωμών.................................. 168

VI.   Διαφάνεια........................................................................... 170

VII.Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τραπεζικών Προτύπων............... 171

VIII.Η εξ αποστάσεως εμπορία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών

       προς τους καταναλωτές - Η Οδηγία 2002/65/ΕΚ............... 172

1.     Γενικά................................................................................... 172

2.     Ορισμοί................................................................................. 174

3.     Υποχρέωση πληροφόρησης.................................................. 175

4.     Ανακοίνωση των συμβατικών όρων και των

     εκ των προτέρων πληροφοριών............................................ 178

5.     Δικαίωμα υπαναχώρησης..................................................... 178

6.     Πληρωμή με κάρτα............................................................... 179

7.     Μη αιτηθείσες υπηρεσίες..................................................... 180

8.     Αυτόκλητη επικοινωνία........................................................ 180

9.     Αναγκαστικός χαρακτήρας των διατάξεων........................... 180

10. Βάρος απόδειξης................................................................... 180

11. Ένδικη και διοικητική προσφυγή.......................................... 181

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΚΑΡΤΕΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ

Ι.     Γενικά................................................................................ 183

II.   Είδη και μορφές καρτών.................................................. 184

1.     Ειδικότερα η πιστωτική κάρτα.............................................. 184

2.     Χρεωστική κάρτα.................................................................. 186

3.     Κάρτα αυτόματων αναλήψεων (cash card)............................. 187

4.     «Έξυπνες κάρτες» - Ηλεκτρονικό πορτοφόλι....................... 187

5.     Κάρτα διευκόλυνσης............................................................. 189

6.     Κάρτα εγγύησης..................................................................... 189

III. Λειτουργία της πιστωτικής κάρτας................................. 189

1.     Λειτουργία πληρωμής.......................................................... 190

2.     Λειτουργία πίστωσης............................................................ 190

3.     Εγγυητική λειτουργία............................................................ 190

IV.  Διαχωρισμός κατ' είδος των πιστωτικών καρτών......... 191

1.    Το κριτήριο του φορέα έκδοσης της κάρτας......................... 191

2.    Το κριτήριο των παρεχόμενων υπηρεσιών........................... 192

3.    Το λειτουργικό κριτήριο........................................................ 192

4.    Το κριτήριο του κατόχου της πιστωτικής κάρτας.................. 193

5.    Το χωρικό κριτήριο............................................................... 193

6.    Διαχωρισμός υπό το πρίσμα της

     ένταξης στο διμερές ή τριμερές σύστημα............................ 193

V. Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα

       της πιστωτικής κάρτας..................................................... 194

1.     Πλεονεκτήματα για τον κάτοχο............................................. 195

2.     Μειονεκτήματα για τον κάτοχο............................................. 196

3.     Πλεονεκτήματα για την επιχείρηση...................................... 197

4.     Μειονεκτήματα για την επιχείρηση....................................... 198

5.     Πλεονεκτήματα για τον εκδότη............................................. 198

6.     Μειονεκτήματα για τον εκδότη............................................. 199

VI.   Η νομική διάσταση της πιστωτικής κάρτας

στο τριμερές σύστημα ………………………………………….200

1.     Εισαγωγικές παρατηρήσεις................................................... 200

2.     Υποχρεώσεις των μερών...................................................... 201

2.1.   Υποχρεώσεις της συμβαλλόμενης επιχείρησης................. 201

2.2.   Υποχρεώσεις του εκδότη................................................... 202

2.3.   Υποχρεώσεις του κατόχου................................................. 203

VII.Αναλυτικά η σύμβαση προσχώρησης.............................. 204

1.    Γενικοί όροι........................................................................... 204